Jest Pani jednym z ekspertów ds. metodyki nauczania początkowego i wychowania przedszkolnego, którzy czynnie poparli akcję Ratuj Maluchy. Jak wyglądały początki Pani zaangażowania w tę akcję społeczną?

Zawsze byłam żywo zainteresowana wszystkim co dotyczyło zmian w systemie edukacji. Sama jestem przykładem nauczyciela alternatywnego, który stara się uczyć nowocześnie i adekwatnie do czasów, w których przyszło żyć i rozwijać się dzieciom. Pierwsze sygnały o tym, iż nowa ekipa rządząca będzie chciała wykorzystać moment niżu demograficznego na przesunięcie sześciolatków do szkoły, dotarły do mnie jeszcze przed wyborami. Muszę powiedzieć, że nie byłam przeciwna tym planom. Wyobrażałam sobie nawet, że organizacja systemu edukacji z nową klasą pierwszą jako zespołem dzieci sześcioletnich, da szansę na uporządkowanie tego, co w edukacji elementarnej wymaga korekty i zmiany.

Jeśli jednak chcemy porządkować system edukacji, musimy znać jego faktyczne problemy i wiedzieć, co należy w nim zmieniać. Nie można natomiast niweczyć tego co jest sukcesem, dorobkiem naukowym i wartością programowo-metodyczną. Patrząc na wyniki badań Akademii Świętokrzyskiej można stwierdzić, że program, na podstawie którego uczone były dotychczas sześciolatki w przedszkolach, jest akurat programem właściwym. Bardzo szybko zorientowałam się, że w planowanej reformie nie chodzi o podniesienie jakości nauczania. Krok po kroku odnajdywałam nieścisłości w dokumentach przygotowywanych przez MEN oraz informacje świadczące o tym, iż pracownicy resortu zupełnie nie znają się na specyfice pracy z małym dzieckiem. Gdy w kwietniu 2008 roku na stronie MEN-u przeczytałam projekt nowej podstawy programowej, byłam zrozpaczona. Kierunek jaki obrało ministerstwo cofa rozwój myśli pedagogicznej prawie o 30 lat,  niweczy dorobek ostatniej reformy (w przypadku nauczania zintegrowanego akurat czytelny), wyrzuca z edukacji spiralny charakter realizacji programu i stanowi krok w stronę powrotu do edukacji liniowej.

Odnalazłam stronę Ratuj Maluchy i z wielką radością stwierdziłam, iż rodzice angażujący się w protest mają więcej wiedzy  na temat rozwoju dziecka i jego współczesnych potrzeb niż samo ministerstwo, nie są  oszołomami, którzy protestują dla samego protestu, ale myślącymi ludźmi, którzy zorganizowali autentyczny ruch społeczny i  tak naprawdę  wyjaśniają  ministerstwu to, czego jego pracownicy nie wiedzą. Jak nie przyłączyć się do czegoś co jest tak autentyczne i  potrzebne społecznie? Protest z racjonalną argumentacją to nic innego jak oficjalna prezentacja postawy obywatelskiej, wyrażenie sprzeciwu z jednoczesną troską o dobro dzieci.

Bez wątpienia informacja o akcji Ratuj Maluchy dotarła do większej części społeczeństwa. Czy odczuli Państwo rzeczywiste poparcie społeczne i w jaki sposób się ono przejawiało?

Poparcie społeczne jest bardzo duże, choć nie zawsze publicznie wyrażane. Zapewne sam fakt, iż coraz więcej rodziców i nauczycieli nadal podpisuje protest na stronie www.ratujmaluchy.pl, świadczy o tym poparciu. Od  momentu pierwszych wzmianek w prasie o akcji, gdziekolwiek się pojawiam - w różnych miastach czy miasteczkach naszego kraju - zawsze rozpoczyna się dyskusja w gronie nauczycieli, dyrektorów i rodziców, której konkluzja sprowadza się do pytania: - Jaki jest cel i sens tej reformy? Po co zmieniać coś co jest dobre, na gorsze? Nauczyciele są przeciwni wprowadzaniu zmian w tak nieprzygotowany, chaotyczny i szybki sposób. Nikt nie zaprzecza, że w przyszłości sześciolatki mogłyby trafić do szkoły, ale do szkoły dobrze przygotowanej pod względem programowym i ergonomicznym. Wszyscy wiemy, że warunki w polskich szkołach od razu się nie zmienią - na to potrzeba wielu lat a przede wszystkim pieniędzy. Natomiast podstawa programowa zaproponowana przez MEN dla najmłodszych dzieci wywołuje oburzenie. Wielu nauczycieli uważa, że jest ona wielkim nietaktem wobec wiedzy i doświadczenia pedagogów w Polsce. Otrzymuję setki e-maili od nauczycieli i zainteresowanych rodziców, którzy zadają pytania lub dziękują za wsparcie akcji protestacyjnej. Wielu z nich pyta: - Pani Doroto, co dalej, co mamy robić, w czym pomóc? To miłe. Poparcie dla naszej akcji widać też w sondażach. Pod koniec 2008 roku brałam udział w programie telewizji Silezja, do którego zaproszono także m.in. katowickiego kuratora oświaty. Dyskusja telewizyjna podsumowana sondażem wśród widzów zakończyła się wynikiem: 16% głosowało za obniżeniem wieku szkolnego, a 84% przeciw.

Rodzice i nauczyciele koordynujący akcję Ratuj Maluchy wielokrotnie podejmowali próbę spotkania z minister Hall w celu przedstawienia swych licznych wątpliwości związanych z reformą systemu oświaty. Ile było rozmów z Ministerstwem Edukacji i jaki był ich efekt?

W zasadzie odbyło się tylko jedno spotkanie kilka tygodni temu (26 lutego – przyp.red.), którego rozmową nazwać nie można. Pani Katarzyna Hall zaprosiła do ministerstwa rodziców oraz ekspertów z  akcji  Ratuj Maluchy, a także swoich współpracowników i ponoć ekspertów, którzy, jak się okazało, nie umieli odpowiedzieć na żadne zadane przez nas pytanie. Całe spotkanie nie miało charakteru rozmowy, tylko nieudolnej mediacji. Wybrany przez panią minister mediator  udzielał głosu, ale tak naprawdę hamował merytoryczną dyskusję. Trudno zresztą zadawać pytania dotyczące samego programu kształcenia dzieci w sytuacji, gdy po stronie MEN nikt nie zna się na dydaktyce, metodykach, czy współczesnej psychologii. Zarzut pana prof. Piotra Petrykowskiego z naszej akcji, iż reforma nie ma żadnych podstaw naukowych, metodologicznych, pedagogicznych i psychologicznych, nie spotkał się nawet z ripostą, bo po stronie ministerstwa żadna osoba nie potrafiła podać kontrargumentu. Spotkanie było raczej żałosne, ale w konsekwencji przerażające. Muszę wspomnieć, że po pierwszym proteście przed budynkiem ministerstwa jesienią ubiegłego roku, odbyło się spotkanie w Sejmie z  panią minister Szumilas, panem ministrem Stanowskim w obecności przewodniczącego Komisji Edukacji Nauki i Młodzieży pana Smirnowa. Przedstawialiśmy wówczas cały arsenał argumentów przeciwko reformie łącznie z argumentami programowymi. Ministrowie przyznali, że nie są  specjalistami w tej materii, ale obiecują, iż zorganizują spotkanie naszej akcji z twórcami podstawy programowej dla dzieci. Niestety do spotkania nie doszło. Akcja odwiedziła również kancelarię premiera, w której na nasze argumenty próbował odpowiadać prof. Marciniak. Z jego ust dowiedzieliśmy się wówczas, że tak naprawdę nie ma dysleksji i dysgrafii. Później na spotkaniu przy okrągłym stole u Prezydenta współpracownik prof.  Marciniaka i przedstawiciel MEN-u pan Fedorowicz wręczył nam wszystkim broszurę wydaną przez ministerstwo, w której pani Hall  sugeruje dyrektorom szkół organizację specjalnego programu pracy dla dzieci zagrożonych dysleksją rozwojową. I jak tu traktować pracowników MEN poważnie?

Grono ekspertów wspierających akcję Ratuj Maluchy przedstawiło również opinii publicznej szereg argumentów wskazujących na negatywne skutki wdrożenia reformy obniżającej wiek szkolny. Czy Państwa obiekcje spotkały się z merytorycznymi odpowiedziami ze strony zwolenników reformy?

Przede wszystkim nie spotkałam jeszcze konkretnej osoby, która byłaby zwolennikiem obniżenia wieku szkolnego w pełni i w tej formie, którą obecnie proponuje MEN.  Owszem, mówią o tym posłowie w Sejmie związani dyscypliną partyjną swego ugrupowania lub ludzie współpracujący z ministerstwem. Być może reformę  w obecnym kształcie popierają te grupy społeczne, którym umożliwia ona zarobienie pieniędzy. Rozmawiałam z wybranymi dyrektorami szkół, dla których reforma to szansa na utrzymanie etatów lub doinwestowanie ze strony samorządów, które wcześniej tego nie robiły. Jednak gdy zaczęliśmy rozmawiać merytorycznie o podstawach naukowych, pedagogicznych i moralnych tego przedsięwzięcia, nie znaleźliśmy argumentacji, która odbierała by słuszne racje akcji Ratuj Maluchy. Osobiście przedstawiałam argumentację w wywiadzie dla „Gazety Wyborczej”. Dlaczego żaden zwolennik reformy nie próbował oficjalnie w tej samej gazecie podać kontrargumentacji? Przecież jeżeli eksperci piszący podstawę mają przysłowiową rację, to nie powinno stanowić dla nich problemu podanie w charakterze riposty do moich słów swoich argumentów. Dlaczego zatem nie przedstawiają ich oficjalnie? Bo ich nie mają. Dyskusja wokół tego jak uczyć sześciolatki, opiera się na potocznym rozumieniu pojęcia akceleracji, czyli postępu w rozwoju współczesnych dzieci w odniesieniu do takich samych dzieci np. sprzed 30 lat. O ile ogólnie z występowaniem akceleracji można się zgodzić, o tyle głębsze poznanie tego zjawiska wymaga przeprowadzenia badań na dużą skalę, czego nikt w Polsce jeszcze się nie podjął. Nauczyciele widzą nawet regres w emocjonalnym obszarze rozwoju dziecka, co skutkuje problemami wychowawczymi i edukacyjnymi. Zatem reforma jest potrzebna, ale nie taka, jaką szykuje nam pani Hall. Jedyne argumenty z jakimi się spotkaliśmy wynikają z  potocznego rozumowania a nie znajomości problemów polskiej edukacji. Niektórzy dziennikarze rozpoczynają swoje felietony o reformie pani Hall np. w taki sposób: wszyscy już wiemy, iż w większości krajów europejskich sześciolatki rozpoczynają naukę w szkole i przyszedł  czas, aby nareszcie  dołączyć do tych krajów. Nikt jednak nie pyta jaki jest cel takiej zmiany i co na niej zyskają nasze dzieci. Rzadko felietoniści piszą prawdę, że nie we wszystkich krajach europejskich sześciolatek to pierwszoklasista. Zabierają głos w dyskusji na łamach prasy, a nie wiedzą , że od sześciolatka pierwszoklasisty np. w Niemczech wymaga się tylko znajomości cyfr, a liter dopiero później. Tabelka, którą przedstawiono w jednej z opinii sejmowych, prezentująca wiek dzieci rozpoczynających naukę w poszczególnych krajach, jest żenującym argumentem, bowiem brakuje w niej zawartości merytorycznej, a więc realizowanego w szkole programu. Podstawa programowa zaproponowana przez  panią Hall  dla sześciolatków jest farsą, pedagogicznym nieporozumieniem. W ocenie ministerstwa jednak projekt ten nie podlega dyskusji - tak ma być i koniec. Nasze prośby, pisma, próby podejmowania rozmowy nie przynoszą efektów, ponieważ zwolennicy reformy boją się stanąć w szranki z osobami, które reprezentują rzeczywistość edukacyjną w Polsce, a nie teoretyczne pomysły. Przepraszam za kolokwializm, ale przysłowiowy Kowalski niegdyś kupował pralkę Franię, bo wszyscy kupowali Franię. Czy tylko dlatego, że prawie wszędzie w Europie sześciolatek jest w pierwszej klasie, nasze sześciolatki też muszą być w pierwszej klasie? Jaki to w ogóle jest argument? Na pewno ani naukowy, ani merytoryczny, ani pedagogiczny.

Czy planujecie Państwo podjęcie jakichś działań w sytuacji, gdy ustawa w obecnym kształcie wejdzie w życie?