Barbara Nowak: Propozycje zmian w systemie polskiej edukacji po wprowadzonej w latach dziewięćdziesiątych reformie oświaty.
Polska oświata jest w stanie zapaści i tego stanu rzeczy nie zmienią kosmetyczne poprawki. Dwie ostatnie tzw. reformy, a zwłaszcza rewolucja ministra Handtkego zniszczyły, to, czego PRL-owskiemu systemowi zniszczyć się nie udało. Pod hasłami wyrównywania szans edukacyjnych i powszechności dostępu do wszystkich stopni edukacji, katastrofalnie został obniżony poziom nauczania. Zrezygnowano z przekazywania rzetelnej, usystematyzowanej wiedzy, zrezygnowano z wymogu czytania książek, lektur. Na piedestale postawiono umiejętności, które wykształcić się miały na przekazywanym ogólnikowo materiale i schematycznych rozwiązaniach. Myślenie twórcze przestało być czymś pożądanym. Centralna Komisja Egzaminacyjna i egzaminy zewnętrzne rozdają dziś karty i decydują o systemie uczenia młodych Polaków. Co więc mają umieć? Czytać ze zrozumieniem podany tekst, odpowiadać na pytania go dotyczące, udzielać krótkich konkretnych odpowiedzi. Im dłuższe, bardziej skomplikowane wypowiedzi, nie daj Boże bazujące na wiedzy wykraczającej poza przytoczony tekst, tym większe prawdopodobieństwo popełnienia błędu, minięcia się z kluczem odpowiedzi.
Kompletnie zaniedbane zostały szkoły techniczne i zawodowe. Szkoły te są bardzo źle wyposażone, często edukują w zawodach, dla których nie ma popytu na polskim rynku. Publikowane są zatrważające dane, że jedynie 50% uczniów przystępujących do egzaminów zawodowych w technikach je zdaje.
Środowisko nauczycielskie świadome katastrofalnych skutków kolejnych reform wręcz alergicznie reaguje na pomysł nowej – marzy o stabilizacji, spokoju. Rodzice także obawiają się zmian. Opór społeczny na wieść o diametralnych zmianach w systemie kształcenia będzie na pewno ogromny. Nie ma jednak wyjścia. Polsce niezbędna jest reforma oświaty. To dla narodu polskiego „być albo nie być”. Dzieci już od dziś powinny być dobrze kształcone, otrzymywać rzetelną wiedzę. Szkoły gimnazjalne nie mogą dalej produkować patologii, licea ogólnokształcące nie mogą być tylko kursem przygotowawczym do egzaminu maturalnego, a technika i szkoły zawodowe nie mogą dalej produkować bezrobotnych. Potrzebna jest zmiana filozofii kształcenia w naszym kraju. Celem reformy 3+5+4 ma być takie ustawienie systemu szkolenia, tak aby na końcu edukacyjnej drogi ukazał się uczeń o ugruntowanej, solidnej wiedzy i umiejętnościach opartych na niej; kreatywny, który nie boi się formułować własnych sądów, nie obawia się podejmować trudnych zadań. Uczeń kończący technikum lub szkołę zawodową nie może mieć problemu ze zdaniem egzaminu zawodowego i znalezieniem zatrudnienia na rynku krajowym..
W zamierzeniu podjęcia trudu reformy oświaty utwierdzić mogą słowa Kardynała Stanisława Dziwisza, który w liście do XV Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie napisał m.in.:
„W szkole doświadczamy wspólnoty, w której zdobywa się wiedzę, ale również kształtuje się charakter i osobowość. Prawdziwą sztuką jest przekazywanie młodym ludziom prawdy, o której mówił Jan Paweł II Nawet wbrew trendom, modom i zmieniającym się permanentnie koncepcjom.”
Dlaczego nie 6+3+3
Szkoła podstawowa
1. Dostarczanie uczniom od klasy IV wiedzy bardzo ogólnej. często na poziomie zbyt infantylnym.
2. Wprowadzenie przedmiotów historia i społeczeństwo, przyroda, gdzie dzieci poznają wyrywkowo, oderwane od siebie wiadomości z dziedzin : biologia, chemia, geografia, fizyka, wiedza o społeczeństwie, historia, zamiast usystematyzowanej wiedzy, co jest stratą czasu.
3. Egzamin po szkole podstawowej tzw. sprawdzian w niewielkiej mierze sprawdza wiedzę i z całą pewnością jego wyniki nie powinny służyć do określania EWD (edukacyjnej wartości dodanej)
Gimnazjum
1. Sprawdzian po szkole podstawowej powoduje, zwłaszcza w dużych miastach, uformowanie się dwóch typów gimnazjów tj. elitarnych i gett gimnazjalnych. Pierwsze zbierają dzieci najzdolniejsze, te drugie są wylęgarnią patologicznych zjawisk. Te ostatnie, dzieci z tzw. dobrych domów, omijają szerokim łukiem. Bogaci rodzice, nawet gdy dziecko słabo zda sprawdzian, mogą go zawsze zapisać do szkoły prywatnej.
2. Przepaść między gimnazjami tzw. rejonowymi, a elitarnymi, zwanymi również publicznymi, mimo że w świetle prawa nazwa jest nieprawidłowa – nie są to gimnazja ogólnodostępne (są stawiane warunki np.: pozytywnej opinii proboszcza parafii).
3. Wprowadzenie nowych przedmiotów, diametralna zmiana sposobu uczenia – zamiast wyrywkowych, nie powiązanych ze sobą informacji, usystematyzowana, szczegółowa wiedza. Przeładowane programy, trudny do opanowania, sprawdzenia i wyegzekwowania materiał. Te zmiany u większości uczniów powodują niechęć do nauki, szkoły, negatywny stres. Pojawiają się ogromne problemy wychowawcze - patrz zał. nr 1 (fragment referatu).
Liceum Ogólnokształcące
1. Do liceów ogólnokształcących trafia ogromna większość absolwentów gimnazjów, nawet tych z miernymi wynikami z egzaminu gimnazjalnego, co skutkuje bardzo wyraźnym obniżeniem poziomu kształcenia kosztem uczniów zdolnych i pracowitych.
2. Nazwa szkoły - liceum ogólnokształcące jest myląca. Ta placówka to raczej „Kurs przygotowawczy do zdania matury” ( Marzena Machałek „Diagnoza polskiej edukacji”) niż szkoła dostarczająca wiedzy.
3. Przeładowane programy, gonitwa, aby zdążyć zrealizować przed egzaminem maturalnym lekko okrojony program dawnego czteroletniego liceum w dwuipółletnim cyklu
4. Brak czasu na rozwijanie umiejętności uczniów, ich talentów, rozwijanie osobowości itd.
5. Rokrocznie odrywanie nauczycieli od pracy z uczniami ze względu na ich pracę przy ocenianiu egzaminów maturalnych.
Taka Szkoła nie ma szans przygotować uczniów do matury i do podjęcia studiów. Stąd ogromne obniżenie poziomu i matury i nauki w szkole wyższej. Nagminna stała się praktyka udzielania korepetycji. Nagminne jest również poprawianie w kolejnych latach wyników z matury.
Liceum Profilowane
Kompletna klapa – szkoła, która nie przygotowuje do zdania egzaminu maturalnego, a zatem nie daje wstępu na studia, ani nie daje zawodu. Jej absolwenci zasilają tzw. szkoły policealne (twory, które nie powinny mieć miejsca w sprawnie działającym systemie szkolnictwa), które przysposabiają do zawodów. Ta szkoła to wielkie oszustwo reformatorów wobec młodych ludzi i ich rodziców. Według zapowiedzi reformy Handtkego absolwenci liceów profilowanych mieli mieć możliwość zdania matury i zdobycia kwalifikacji do wykonywania zawodu. Żaden z tych celów nie został zrealizowany.
Technika i Szkoły Zawodowe
1. Ogromnie zaniedbane zadanie. Przestarzałe wyposażenie. Kształcenie w kierunkach, na których nie ma zapotrzebowania na rynku polskim. Brak dobrych nauczycieli zawodu.
2. Nieefektywne nauczanie – ledwie 50% absolwentów techników zdaje egzaminy zawodowe.
3. Bardo słaby nabór do techników, a zwłaszcza do szkół zawodowych. Wybór tych szkół jest ostatecznością, kiedy uczeń nie ma szans dostania się nawet do słabego liceum ogólnokształcącego, gdzie próg wstępu zaczyna się od 40 punktów na 200 możliwych do uzyskania z egzaminu gimnazjalnego.
Propozycja zmiany struktury szkolnictwa
Model 3+5+4
I Etap edukacyjny: SZKOŁA PODSTAWOWA, oddziały „0” dla dzieci 6letnich,
3-klasowa, dla dzieci 6-9lat
1. Szkoła podstawowa obejmuje tylko nauczanie początkowe (zintegrowane).
2. Szkoła podstawowa bezpieczna, cicha dla dzieci „0” i klas I – III.
3. Cała uwaga nauczycieli skoncentrowana na najmłodszych.
4. Możliwość organizacji szeregu rozwijających zajęć dodatkowych.
5. Szybsze rozpoznanie talentów i ich rozwijanie.
6. Szybkie zdiagnozowanie uczniów z dysfunkcjami i udzielenie efektywnej pomocy
Ten etap edukacyjny nie kończy się sprawdzianem zewnętrznym.
Komentarz:
Wszystkie oddziały zerowe dla dzieci sześcioletnich tworzone w szkołach podstawowych. Tym samym zwolnione zostałyby częściowo miejsca w przedszkolach dla dzieci młodszych.
Równocześnie dzieci sześcioletnie przygotowywałyby się w sposób naturalny, łagodny do rozpoczęcia nauki w klasie pierwszej. Szkoła przyjazna, ciepła z miejscami do zabawy, odpoczynku, ze świetlicami, gdzie można się bawić, rozwijać umiejętności, ale także wyrównywać braki, np.: luki spowodowane absencją chorobową, trudnościami w zrozumieniu materiału z lekcji; prowadzić zajęcia terapeutyczne dla dzieci ze zdiagnozowanymi dysfunkcjami.
Wyraźne odciążenie rodziców, którzy nie musieliby spędzać z dziećmi wiele czasu nad lekcjami, ale żeby mogli poświęcać czas po szkole „byciu z dzieckiem”, rozwijaniu dodatkowych umiejętności.
II. Etap edukacyjny: GIMNAZJUM, 5-klasowe, dla dzieci 10-14 lat
1. Uczeń przechodzi do gimnazjum wraz z informacją wystawioną przez wychowawcę ze szkoły podstawowej o jego zdolnościach, słabych stronach, problemach, z ewentualnymi orzeczeniami po badaniach pedagogiczno-psychologicznych. itp.
2. Gromadzenie uczniów w wieku 10 –14 lat, tj. w okresie pięciu lat pozwala na:
· poznanie uczniów przez nauczycieli, jego zdolności, słabych stron, udzielania efektywnej pomocy, monitorowania problemów ucznia;
· poczucie stabilizacji przez uczniów, bezpieczeństwa, mają oni świadomość, że są osobami znanymi w środowisku szkolnym, tak wśród uczniów, jak nauczycieli, mogą liczyć na pomoc dorosłych, którzy dobrze ich znają i zapracowali na zaufanie podopiecznych ;
· przygotowanie długofalowych programów wychowawczych, rozwijających uczniów pod względem kulturalnym, poznawczym i in.
· uczniowie będą mieli czas na rozwijanie zainteresowań, zdolności
· jasno określone zasady współżycia w środowisku szkolnym ustalone na początku wejścia do gimnazjum pozwolą na wyeliminowanie wielu niepożądanych zachowań, typowych dla uczniów, którzy wchodzą do środowisk nowych, nieznanych im, w których muszą zaistnieć, zaimponować rówieśnikom,
· najbardziej burzliwy okres dojrzewania, buntu młodzieńczego przypadający na wiek 12-14 lat uczniowie przechodzą w środowisku dobrze im znanym, bezpiecznym, które gotowe jest do udzielenia im wsparcia, pomocy.
Nauczanie przedmiotowe
Egzamin gimnazjalny zewnętrzny mający wpływ na przyjęcie ucznia do odpowiedniej szkoły ponadgimnazjalnej
Szkoły podstawowe i gimnazja powinny być szkołami rejonowymi, poza przypadkami szkół specjalistycznych np.; szkoły sportowe.
· Obie szkoły podstawowa i gimnazjum znajdują się w niewielkiej odległości od miejsca zamieszkania ucznia (w rejonie)
· Zniknie podział gimnazjów jaki ukształtował się w wyniku wprowadzenia sprawdzianu po szkole podstawowej, zwłaszcza w dużych miastach, czyli na gimnazja elitarne i getta gimnazjalne.
Komentarz:
Szkoła, gdzie uczniowie uczą się wiedzy usystematyzowanej, konkretnej od klasy IV. Uczenie spiralne. Szkoła wymagająca, rozwijająca talenty uczniów. Szkoła wychowująca, o mocnej, konsekwentnej dyscyplinie. Nauczyciel – autorytetem nie tylko ze względu na wiedzę, lecz również z powodu tytułu – funkcjonariusza państwowego.
III Etap edukacyjny: LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE 4-klasowe, młodzież 15-18 lat.
1. Czteroletni cykl nauczania pozwoli na solidne, spokojne przygotowanie uczniów do matury i do studiów.
2. Czas na utrwalenie materiału i pogłębienie treści programowych, z którymi uczniowie zapoznali się w gimnazjum.
3. Likwidacja bardzo słabych liceów, gdzie uczniowie nie są w stanie sprostać wymaganiom programowym ( zaprzestanie naboru, wygaśnięcie szkoły).
4. Próg punktowy poniżej, którego nie będą uczniowie przyjmowani do liceów (propozycja – 60 punktów).
Komentarz:
Przywrócenie tradycyjnego liceum (4 lata nauki) ma zasadnicze znaczenie dla formacji przyszłej inteligencji w zakresie wiedzy ogólnej i etosu obywatelskiego.
Likwidacja (!) LICEÓW PROFILOWANYCH (zaprzestanie naboru, wygaśnięcie szkoły)
III Etap edukacyjny: TECHNIKUM czteroletnie 15 –18 lat
III Etap edukacyjny: SZKOŁY ZAWODOWE 2 lub 3-letnie, 15-16 lub 15 –17 lat
1. Przywrócenie rangi techników i szkół zawodowych poprzez zwiększenie ilości tych szkół i ich odpowiednie wyposażenie. Standardy nauczania ogólnego w technikach nie powinny znacząco odbiegać od standardów licealnych.
2. Elastyczne reagowanie na potrzeby rynku pracy, kształcenie w zawodach, na które jest zapotrzebowanie.
3. Należy zainwestować w nowoczesną bazę dydaktyczną do kształcenia zawodowego.
4. Pozyskanie zdolnych nauczycieli zawodu, którym trzeba zaproponować konkurencyjne z przemysłem pensje (zatrudnianie ich nie na podstawie KN, lecz na podstawie Kodeksu Pracy)
5. Reforma organizacji kształcenia – równocześnie z teorią praktyka w zakładach pracy.
6. Egzaminy zawodowe w obecności mistrzów zawodów.
Zapraszamy do dyskusji na forum http://www.polskaedukacja.pl/forum/index.php?topic=5.0

PRL razem z nastolatkami.To już przerabialiśmy,wcale nie było dobrze,była przemoc między starszymi i młodszymi.Uzasadnienie autorki jest bardzo słabe dla kogoś kto już w takim systemie pracował.
Co z okresem 16-18?
Kto zatrudni nieletniego?