„Żadna praca nie hańbi, oprócz społecznej” – żartowano sobie „za komuny” z inicjowanych przez władze „czynów społecznych”. Teoretycznie komunizmu już w naszym kraju nie ma, ale jego różne przejawy wciąż są obecne, ba, nawet odgrzewane czasem, jak stary kotlet. Tak też jest z ową dodatkową godziną obowiązkowej pracy, uznaną za tzw. godzinę społeczną. Ciekawe, ze pomysł obowiązkowej „godziny społecznej” wypłynął z ministerstwa kierowanego przez panią Hall, związaną, jak wiemy, z Platformą Obywatelską, która jest partią liberalną. A przecież liberałowie powinni stać na gruncie jasno sformułowanej w społeczeństwie kapitalistycznym zasady, że za pracę należy się płaca. Widocznie jednak nauczyciele mają być wyjątkiem, który – jak to wyjątek – ma tę zasadę potwierdzać. Okazuje się, że koncepcja OBOWIĄZKOWEJ PRACY SPOŁECZNEJ rodzi szereg problemów różnej natury: prawnej, moralnej, organizacyjnej. A zaczęło się od pomysłu, ze nauczyciele dostaną ogromną podwyżkę, ale w zamian będą musieli mieć więcej godzin obowiązkowego pensum godzin lekcyjnych. Już stworzenie takiej zależności wskazuje, że owa podwyżka wcale nie byłaby wielka, jeśliby w ogóle była, bo skoro więcej ktoś pracuje (mając n. p. zastępstwa czy nadgodziny stałe), to w sposób oczywisty zwiększa się jego płaca. Jednocześnie dodanie jednej lub dwóch godzin lekcyjnych do pensum w realny sposób obniża wartość płacy za konkretną jednostkę lekcyjną. Zresztą, owa niezrealizowana a głośno otrąbiona podwyżka miała być przynętą, żeby środowisko nauczycielskie przełknęło tę niekorzystną zmianę, a później przecież, wraz z inflacją i przystopowaniem rewaloryzacji całą tę „podwyżkę” można by było jedynie uznać za jednorazowy gest. A nauczyciele jak są, tak pozostaną nadal pariasami wśród zawodów inteligenckich.

Zastanawiam się, czy formalna odpowiedzialność nauczyciela pracującego społecznie jest taka sama, jak gdy pracuje za wynagrodzenie? I czy za pracę społeczną może być przez dyrekcję rozliczany ? Bo przecież pracując za darmo, społecznie, robi to, co chce robić, co uważa za słuszne i pożyteczne i robi tyle, ile uważa za potrzebne. Tworząc przymus – z koniecznością skrupulatnego zapisywania przeprowadzonych „prac społecznych” liberalne ministerstwo liberalnego rządu wtłoczyło nauczycieli w sytuację „wspierania partii czynem”. Brakuje tylko haseł w rodzaju „Nauczyciele czynem popierają….(I tak dalej)”. Chociaż dziś hasła nieco inne, ale idea jakby podobna.

Dodatkowa „godzina społeczna” rodzi także chaos organizacyjny. Widać od razu, że decyzja nie została dobrze przygotowana logistycznie. nie wiadomo dokładnie, jak powinna być rozliczana: czy miesięcznie czy semestralnie ? Jak powinna być dokumentowana ? Jeśli nie mają to być zajęcia wpisywane do normalnego lekcyjnego dziennika , to jakie to mają być zajęcia ? Czy wobec tego ulegają likwidacji godziny dyrektorskie na realizację zajęć w formie kół przedmiotowych ? A to jedynie strona formalna ministerialnego pomysłu.

Dzieci i młodzież maja i tak dużo zajęć lekcyjnych i pozalekcyjnych, w tym pozaszkolnych. A tymczasem konieczność wykazania się zrealizowaniem – tygodniowo !!! – społecznej godziny skutkuje polowaniem na dzieci. Panie, zwłaszcza w klasach młodszych zmuszają dzieci do pozostawania w szkole na różnych zajęciach (musi być grupa uczniów), tak że uczniowie wracają nierzadko dwa trzy razy w tygodniu o godzinie osiemnastej do domu, by po obiadokolacji przystąpić do wykonywania zadanych na lekcjach ćwiczeń. A gdzie higiena pracy umysłowej – i ucznia i nauczyciela?!!! Ale to nie zaprząta głowy „zatroskanej o dobro dziecka” (zawsze drażnił mnie ten wyświechtany w oświacie zwrot) pani minister Hall. to w szkołach miejskich. A przecież gros dzieci i młodzieży dojeżdża – „gimbusami” albo publicznymi środkami komunikacji – nieraz z bardzo daleka. A przecież zasada równości mówi, ze powinny mieć równe szanse. No i gdzie to „wyrównywanie szans”, skoro ostatni PKS do wioski, w której mieszka uczeń, jest o 14.40 ? Powinni zadbać o te szanse ucznia dyrektorzy, to ich problem i troska – odpowiedzą autorzy pomysłu dodatkowych godzin. I, jak zwykle, wszystko spada na barki dyrektora – bo tak najłatwiej. Później się będzie to „rozliczać”. A może wreszcie pora, by to nauczyciele rozliczyli nieodpowiedzialnych urzędników za ich niedowarzone pomysły?

Poważnym problemem okazują się kwestie kadrowe związane z realizacją tej „godziny społecznej”. Czy nie spowoduje to ograniczenie dopływu młodej kadry do szkół, a nawet zwalnianie już zatrudnionych na części etatu nauczycieli?

W instrukcjach ministerialnych pojawia się stwierdzenie, by kierować się „zdrowym rozsądkiem” w realizacji tego zarządzenia. Zdrowym rozsądkiem? Po pierwsze nie jest to kategoria prawna, a skoro jednak „po ludzku” i miłościwie ministerstwo chce wdrożyć swój pomysł, to – na litość – właśnie on sam w swej istocie jest z owym rozsądkiem na bakier. Tak naprawdę rozsądne byłoby wycofanie się z tego pomysłu przez jego pomysłodawcę, czyli kierowany przez panią Hall MEN. Ale czy można na to liczyć ze strony władz oświatowych, które z ideologicznym zacięciem eksperymentują na żywym ciele polskiej edukacji. A już starożytni przestrzegali, że ARS LONGA, VITA BREVIS, EXPERIMENTUM PERICULOSUM.