Problem awansu zawodowego nauczycieli nie jest łatwy do rozwiązania. Starsi pamiętają mianowanie/mianowanie z urzędu i stopnie specjalizacji zawodowej, młodsi już tylko aktualnie istniejące progi awansu od nauczyciela stażysty do nauczyciela dyplomowanego (ze zwieńczeniem – dla niektórych – tytułem profesora oświaty). Nie od dziś wiadomo, że obecny system  nie jest doskonały, a mówiąc inaczej jest mocno niedoskonały. Szansa na rzeczywistą zmianę w tabeli płac i na zmianę w statusie zawodowym uruchomiła aktywność nauczycieli. To, oczywiście, dobrze, tyle że najpierw była to produkcja „teczek”, a obecnie uczestnictwo w rozlicznych kursach i kursidełkach , byle był jakiś dokument o „podnoszeniu kwalifikacji”.

Do tego dochodzi odpowiedni układ z dyrektorem. Jeśli ma się dobre relacje, to różne zmyślone historyjki trafiają na biurka przewodniczących komisji kwalifikacyjnych i są – bo muszą być brane za dobrą monetę. Oczywiście, jak myślę, spory odsetek nauczycieli nie musi uciekać się do protekcji, ale niektórzy bazując na takiej przychylności uzyskali potwierdzenie kwalifikacji i wyższy stopień awansu w sposób niezasłużony. Co jest niesprawiedliwością wobec tych, którzy naprawdę na znaczącą podwyżkę i na stabilny status zasługują. W ten sposób nauczycieli dyplomowanych – mistrzów jest co niemiara, niekoniecznie mających prawdziwy i niekwestionowany dorobek.

W związku z tym przedstawiamy propozycję pani Teresy Wąchalewskiej (Kraków), która nie zmieniając obecnie istniejących progów awansu zawodowego, jednocześnie sugeruje inny nieco sposób ukonstytuowania procedur z tym związanych. zainteresowanych czytelników zachęcamy do zabrania głosu oraz do, być może, zaprezentowania własnych całościowych ujęć tego problemu.

JO

Teresa Wąchalewska: Propozycja zmian w systemie awansu zawodowego nauczycieli

 
1. Zastąpienie aktualnego systemu „awansu zawodowego” nauczycieli  („teczki”) jednorazowym egzaminem kwalifikacyjnym.

2. Egzamin kwalifikacyjny – sprawdzian przydatności do zawodu – zdawany obowiązkowo.

3. Termin egzaminu kwalifikacyjnego – między 3 a 5 rokiem pracy w szkole.

4. Skład komisji egzaminacyjnej:

            - dyrektor szkoły

            - doradca metodyczny z danego przedmiotu

            - przedstawiciel Wojewódzkiego Kuratorium Oświaty

            - przedstawiciel organu prowadzącego

            - przedstawiciel związków zawodowych.

 
5. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego:

            - przeprowadzenie dwóch (2) lekcji pokazowych, spośród których ocenie podlega tylko jedna, wskazana przez egzaminowanego nauczyciela

            - egzamin z lektur kierunkowych.

 
6. Procedura odwoławcza.

 - w przypadku niepowodzenia zdający ma prawo przystąpić do ponownego, (ostatecznego) egzaminu kwalifikacyjnego w przeciągu dwóch (2)  lat od daty pierwszego egzaminu.

 - zdający po raz drugi ma prawo odwołania do MEN.

 
7. Proponowane w nowym systemie etapy kariery zawodowej nauczyciela:

- nauczyciel stażysta – jeden rok; praca pod opieką opiekuna metodycznego, przedłużenie zatrudnienia następuje na mocy decyzji dyrektora szkoły;

- nauczyciel kontraktowy – między drugim a piątym rokiem pracy;

- egzamin kwalifikacyjny;

- nauczyciel mianowany – po zdaniu egzaminu kwalifikacyjnego między 3 a 5 rokiem zatrudnienia na stanowisku nauczyciela kontraktowego: status funkcjonariusza państwowego, prawo do wykonywania funkcji „opiekuna metodycznego”, prawo do realizacji autorskich programów nauczania;

- „nauczyciel-mistrz zawodu” – prawo członkostwa w komisjach przeprowadzających egzaminy kwalifikacyjne oraz prawo pełnienia funkcji wizytatora przedmiotowego.


8. Inne środki wzmocnienia pozycji nauczyciela

    a) prawne (ograniczenie „praw ucznia”)

    b) materialne (podwyżka uposażeń)