Znowu ożyła sprawa łączenia bibliotek szkolnych z publicznymi, tym razem za przyczyną Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które dąży do przeprowadzenia nowelizacji ustawy o bibliotekach. Obowiązujący obecnie artykuł Ustawy o bibliotekach stwierdza: „ Biblioteki publiczne nie mogą być łączone z innymi instytucjami oraz z bibliotekami szkolnymi i pedagogicznymi”. Natomiast artykuł 67 Ustawy o systemie oświaty nakłada na szkoły publiczne obowiązek zapewnienia uczniom dostępu do zasobów bibliotecznych. Już teraz – mimo obowiązywania obu ustaw - samorządy podejmują uchwały o łączeniu bibliotek. Taka uchwała jest obecnie bezprawna i bez trudu można ją zaskarżyć do wojewody. Trzeba również przypomnieć, że dyrektor szkoły, który zgadza się na łączenie lub zlikwidowanie biblioteki, nie tylko działa na niekorzyść własnych uczniów, ale także łamie obowiązującą ustawę.

Niestety, ustawę można zmienić i jest to tym bardziej łatwe, gdy rządząca koalicja ma w parlamencie wyraźną większość, a MEN nic nie robi dla umacniania pozycji szkół i reformowania oświaty, a jedynie posłusznie wykonuje liberalne założenia rządu, czego przykładem jest wymowne, przyzwalające milczenie na postępującą degradacje bibliotek szkolnych, aż do ich całkowitego zlikwidowania.

Czego nie chce się dostrzec z gabinetów w Alei Szucha, to wyraźnie widać z pozycji nauczyciela bibliotekarza. W dniu 25 stycznia 2010 roku bibliotekarze skupieni w Stowarzyszeniu Nauczycieli Bibliotek Szkół Polskich zapoczątkowali społeczne konsultacje. Chcą, aby do świadomości decydentów dotarło, że biblioteka szkolna to nie tylko magazyn z książkami i wypożyczalnia, ale przede wszystkim – jak piszą – „pracownia interdyscyplinarna nierozerwalnie ze szkołą związana”.

Miesiąc wcześniej, w grudniu 2009 roku, grupa intelektualistów związanych z oświatą, zwróciła się z listem do premiera Donalda Tuska w obronie bibliotek szkolnych. Sygnatariusze protestują przeciwko planowanym zmianom w ustawach o systemie oświaty i o bibliotekach, które wprost prowadzą do zagłady szkolnych placówek bibliotecznych. Niepokoi fakt, że żadne z mediów nie było łaskawe zauważyć protestu intelektualistów i bibliotekarzy. Staje się powoli smutną praktyką, że nad dziwacznymi i często niewydarzonymi pomysłami MEN zapada w prasie dziwna cisza. A szkoda, bo jest o czym pisać i rozmawiać.

Korzystając z gościnnych stron portalu Stowarzyszenia Nauczycieli Szkół Polskich chciałabym powiedzieć nieco więcej o niepokojach nauczycieli bibliotekarzy w perspektywie następujących zmian. Otóż nie chodzi tylko o zachowanie miejsc pracy – choć i tego argumentu nie można lekceważyć. Trzeba bowiem popatrzeć wnikliwie czym są współczesne biblioteki szkolne. To bardzo często multimedialne centra informacji, wyposażone – dzięki środkom z Unii Europejskiej – w sprzęt komputerowy z edukacyjnym oprogramowaniem.

Nauczyciele bibliotekarze to dziś dobrze i specjalistycznie wykształcona grupa ludzi z powodzeniem wprowadzających uczniów w gąszcz współczesnej wiedzy i informacji. Przykro o tym mówić, ale tego faktu absolutnie nie dostrzegają samorządy i – co jeszcze boleśniejsze – ministerialni urzędnicy. Ogranicza się ilość etatów w bibliotekach, a samym bibliotekarzom zleca zadania dalekie od ich zawodowej misji. Po prostu zapycha się nimi dziury kadrowe nie zważając, że w ten sposób obniżana jest ranga zawodu bibliotekarza i ogranicza się czas na merytoryczną działalność biblioteki.

Oczywiście nauczyciel bibliotekarz może prowadzić zajęcia w ramach godzin doraźnych zastępstw, ale wyłącznie po godzinach stanowiących wymiar etatu i za wynagrodzeniem na podstawie stosownych przepisów.

Wobec obojętności osób odpowiedzialnych za stan polskiej oświaty nam, nauczycielom, pozostaje podkreślać z całą mocą, że biblioteka - współcześnie raczej specjalistyczna pracownia ułatwiająca dostęp do wiedzy i informacji - jest integralną częścią szkoły, a nauczyciel bibliotekarz pełnoprawnym członkiem rady pedagogicznej. Pomysł wyprowadzenia biblioteki poza szkołę ( a dosadniej mówiąc – likwidacji biblioteki szkolnej), pozbawi wielu uczniów dostępu do zasobów nauki, do dóbr kultury i wreszcie do najbardziej aktualnej wiedzy o świecie. Czy ta gra warta jest świeczki?

Urszula Przybylska-Zioło