Nasza szkoła licząca kilkudziesięciu uczniów. Działa w środowisku wiejskim podzielonym między dwa wyznania, dodatkowo obciążonym wszystkimi cechami społeczności zamkniętej, niezbyt chętnej przyjmowaniu nowinek i wszelakiej inności. Długoletnia obserwacja tego środowiska sprawiła, że jako nauczyciele dostrzegliśmy w naszej społeczności dwie grupy prawie od siebie odizolowane. Z jednej strony jest to grupa ludzi starszych, a z drugiej młodzież szkolna i ta która pozostała na wsi i nie może znaleźć w niej miejsca. Postanowiliśmy podjąć próbę integracji tych dwóch grup pokoleniowych wykorzystując Program Integracji Społecznej (PIS), pisząc projekt „Aktywizacji społeczności lokalnej miejscowości Świeciechów.” Założyliśmy, że odbiorcami działań będzie minimum 30 osobowa grupa dzieci i młodzieży oraz osoby starsze dysponujące czasem. Zajęcia będą stałe i okresowe. Głównym celem planowych działań będzie zapewnienie atrakcyjnych i ciekawych sposobów spędzania wolnego czasu, rozwijanie zdolności i zainteresowań. Poznawanie i kultywowanie obyczajów i tradycji naszej miejscowości. Integracja międzypokoleniowa to nasz cel. Ludzie starsi często wyeliminowani ze środowiska, samotni mogą przekazać swoje doświadczenia i zainteresowania grupie najmłodszych w środowisku. Dzieci i młodzież przebywając i współpracując ze starszymi bez nachalnej pedagogizacji przejmą wartości, które są cenne dla lokalnej społeczności. Mądrość życiowa w zetknięciu z entuzjazmem młodych, może przynieść trwałe i pożądane rezultaty w postaci kultywowania lokalnych tradycji. Odtworzenie starych zapomnianych obyczajów nie jest proste, wymaga żmudnej pracy i cierpliwości. Pomocne tu okazały się rozmowy i spotkania z ludźmi starszymi oraz etnograficzna analiza „Roku Polskiego” Zofii Kossak oraz „Kalendarza Polskiego” Józefa Szczypki. Przypominając stare obyczaje ogólnopolskie przypominaliśmy zwyczaje lokalne. Plan działania zamknięty obejmował okres od maja do grudnia 2009 roku.W maju zakończyła się rekrutacja i okazało się, że grupa stałych członków liczy 30 osób, a dodatkowo także Koło Gospodyń Wiejskich i Klub Kobiet Aktywnych. Maj i czerwiec upłynął nam na przygotowaniu widowiska obrzędowego związanego z sobótkami, wszak Świeciechów to wieś nadwiślańska. W działaniach, co zauważyliśmy od razu, chętnie i zaciekawieniem wzięła udział grupa dzieci. Wakacje to okres, kiedy odtwarzaliśmy zwyczaje dożynkowe konstruując przedstawienie pt. „Przepiórka czyli ostatni pokos". Wróciliśmy do jeszcze przedwojennych zwyczajów związanych ze żniwami. Nasze przedstawienie odniosło duży sukces lokalny w gminie i powiecie. Przy okazji promowaliśmy więc wieś i szkołę. Jesienią zorganizowaliśmy Festyn Buraczany propagujący kuchnię lokalną oraz zwyczaje związane z uprawą buraka cukrowego, popularnego na Lubelszczyźnie. W listopadzie przypomnieliśmy obrzęd, już trochę zapomniany, darcie pierza. Dzieci aktywnie uczestniczyły w tej imprezie poznając przez zabawę dawny obyczaj. Wśród najmłodszych byli mistrzowie darcia podziwiani przez starszą społeczność. Grudzień przypadł obrzędom związanym z adwentem - tu przypomnieliśmy stare pieśni adwentowe oraz wykonaliśmy mnóstwo ozdób choinkowych. Pięknych i ekologicznych. W organizowaniu tych ostatnich imprez wydatnie pomógł nam ks. proboszcz. Działania na 2010 r. tym zakończyliśmy.

Jakie osiągnęliśmy korzyści?:

1.Odtworzyliśmy i utrwaliliśmy lokalna tradycję.

2. Przekonaliśmy środowisko, że szkoła jest rzeczywistym animatorem życia kulturalnego na wsi.

3. Rozwinęliśmy zainteresowania młodych.

4. Zintegrowaliśmy starszych ludzi z najmłodszym pokoleniem.

5. Promowaliśmy szkołę i miejscowość.

6. Mam nadzieje ze przekonali młodych że tradycja to nie „obciach”.

By nasze działania odniosły trwały skutek, muszą być kontynuowane i muszą mieć nowoczesną formę przekazu. Wierzymy, ze dotychczasowy sukces będzie owocował chęcią do dalszego działania w celu integracji naszej lokalnej społeczności i rozwijania patriotycznej tożsamości zwłaszcza młodych Polaków.

Urszula Młynarczykowska

Nauczycielka historii w Szkole Podstawowej i w Gimnazjum

W Świeciechowie